Hình thành một hệ sinh thái số chuẩn mực, minh bạch và lan tỏa nội dung tích cực

Ngày 22/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số; đồng thời phát động sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng” và ra mắt Cổng thông tin điện tử, cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam.

Hội nghị thu hút sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan báo chí, hiệp hội quảng cáo, doanh nghiệp nền tảng số, đơn vị truyền thông, các công ty quản lý người có ảnh hưởng, cộng đồng nhà sáng tạo nội dung số cùng nhiều KOL/KOC đang hoạt động trong hệ sinh thái số tại Việt Nam.

Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Cục PTTH&TTĐT) cho biết, trong những năm gần đây, môi trường số đã trở thành không gian quan trọng đối với đời sống xã hội, hoạt động sáng tạo, truyền thông và phát triển kinh tế số. Tuy nhiên, cùng với đó cũng xuất hiện nhiều thách thức như tin giả, thông tin sai sự thật, nội dung độc hại, hành vi phản cảm, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và các tác động tiêu cực đến cộng đồng, đặc biệt đối với giới trẻ.

Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT phát biểu khai mạc Hội nghị.

Theo ông Lê Quang Tự Do, thực tiễn triển khai các quy định trước đây cho thấy nếu chỉ dừng ở việc ban hành quy tắc sẽ khó tạo ra chuyển biến rõ rệt trong đời sống số. Từ kinh nghiệm triển khai các mô hình White List và Black List trong lĩnh vực quảng cáo trực tuyến, cơ quan quản lý nhận thấy cần hình thành một hệ sinh thái số dựa trên sự tự giác, minh bạch và cam kết đồng hành của các chủ thể tham gia.

Lãnh đạo Cục PTTH&TTĐT cũng nhấn mạnh, hoạt động quảng cáo trực tuyến, biểu diễn và các hoạt động của KOL/KOC đang bước vào giai đoạn siết chặt quản lý hơn nhằm đưa các hoạt động trên môi trường mạng đi vào khuôn khổ pháp luật. Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm chỉ là giải pháp cuối cùng, điều quan trọng hơn là nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia không gian số.

Trước đó, ngày 5/3/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (theo Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL). Bộ Quy tắc được xây dựng nhằm định hướng hành vi ứng xử của tổ chức, cá nhân theo các giá trị văn hóa, đạo đức và pháp luật Việt Nam; góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, lan tỏa các nội dung tích cực và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trên không gian số.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục PTTH&TTĐT giới thiệu những nội dung trọng tâm của Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng PTTH&TTĐT đã giới thiệu những nội dung trọng tâm của Bộ Quy tắc. Theo đó, bên cạnh các nguyên tắc ứng xử chung, Bộ Quy tắc được thiết kế chuẩn mực ứng xử đối với từng nhóm đối tượng cụ thể, tập trung với 4 nguyên tắc căn bản gồm: (1) Tuân thủ pháp luật; (2) Ứng xử văn minh; (3) Tôn trọng sự khác biệt; (4) Có trách nhiệm với nội dung chia sẻ. Đây được xem là các nguyên tắc cốt lõi nhằm xây dựng văn hóa ứng xử tích cực trên không gian mạng, không chỉ đối với cá nhân sử dụng mạng xã hội mà còn đối với cộng đồng sáng tạo nội dung, người có ảnh hưởng, doanh nghiệp và các nền tảng số. Đối với người có ảnh hưởng và nhà sáng tạo nội dung, Bộ Quy tắc yêu cầu đề cao trách nhiệm xã hội, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch trong hoạt động quảng cáo và không lợi dụng niềm tin của công chúng để trục lợi.

Bộ Quy tắc ứng xử văn hoá trên môi trường số.

Đối với các nền tảng số, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan báo chí, Bộ Quy tắc nhấn mạnh yêu cầu chủ động kiểm soát tin giả, thông tin xấu độc; tăng cường bảo vệ dữ liệu người dùng, đặc biệt là trẻ em; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng trong xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên môi trường mạng.

Chia sẻ tại hội nghị, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Xuân Bắc cho rằng, việc xây dựng văn hóa trên không gian số không thể chỉ là trách nhiệm riêng của cơ quan quản lý mà cần sự tham gia đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái nội dung số. Bộ Quy tắc sẽ trở thành cơ sở tham chiếu quan trọng giúp các nhà sáng tạo nội dung, doanh nghiệp, nhãn hàng và người có sức ảnh hưởng chủ động điều chỉnh hành vi, hạn chế rủi ro trong quá trình hợp tác và truyền thông.

Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Xuân Bắc chia sẻ tại hội nghị.

Điểm nhấn của hội nghị là việc công bố sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng”. Nếu Bộ Quy tắc đóng vai trò định hướng chuẩn mực ứng xử thì sáng kiến này được xem là bước cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực với sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nền tảng số, đơn vị truyền thông và cộng đồng sáng tạo nội dung.

Sáng kiến tập trung vào các nhóm hành động thiết thực như lan tỏa ứng xử văn minh trên môi trường số, nâng cao nhận thức về phòng chống tin giả và thông tin xấu độc, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, thúc đẩy hoạt động quảng cáo và truyền thông có trách nhiệm, khuyến khích phát triển các sản phẩm nội dung số tích cực, sáng tạo và mang giá trị cộng đồng. Đồng thời, sáng kiến cũng hướng tới việc xây dựng cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, nền tảng số, doanh nghiệp quảng cáo và cộng đồng sáng tạo nội dung nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội trên không gian mạng.

Các đại biểu trình bày tham luận tại Hội nghị.

Tại Hội nghị, đại diện nhiều đơn vị hoạt động trong lĩnh vực truyền thông số, livestream và đào tạo nhà sáng tạo nội dung cũng chia sẻ các tham luận xoay quanh trách nhiệm nghề nghiệp, văn hóa ứng xử và tính minh bạch trên không gian mạng. Các ý kiến cho rằng cùng với việc phát triển kỹ năng sáng tạo nội dung, cần chú trọng nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức trách nhiệm cộng đồng của người làm nội dung số.

Trong khuôn khổ chương trình, Cục PTTH&TTĐT chính thức ra mắt Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam. Hệ thống được xây dựng nhằm kết nối, cập nhật dữ liệu, hỗ trợ minh bạch hóa hoạt động của hệ sinh thái KOL/KOC, quảng cáo số và sáng tạo nội dung; đồng thời phục vụ công tác quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp, cộng đồng phát triển môi trường truyền thông số chuyên nghiệp, an toàn và bền vững.

Các đại biểu ra mắt sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng”.

Thông qua Hội nghị, Cục PTTH&TTĐT kêu gọi các cơ quan báo chí, nền tảng số, doanh nghiệp, người có ảnh hưởng và cộng đồng sáng tạo nội dung cùng chung tay xây dựng môi trường mạng lành mạnh, nhân văn, trách nhiệm; chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, góp phần hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên môi trường số tại Việt Nam.